bron:
http://www.depers.nl/regionieuws/442156/Aansturen-ambulance-een-grote-puzzel.htmlAansturen ambulance één grote puzzel
AMBULANCEMELDKAMER Als het heel druk is, moeten de centralisten ter plekke een afweging maken
Een hoogzwangere Edese vrouw heeft te veel medicijnen ingenomen. Probleem: ze heeft niet naar 112 gebeld, maar naar een maatschappelijk werkster. Die heeft nu de regionale ambulancemeldkamer aan de lijn.
Het opgegeven telefoonnummer klopt niet, het adres is onbekend. Centralist Suzanne Spoeltman regelt wat ze kan. Even later belt de maatschappelijk werkster terug met een adres. Chris de Graaf, de andere centralist deze ochtend dirigeert er een ambulance naartoe.
De centrale post ambulance is altijd dubbel bemand. 25 centralisten werken in ploegendiensten van acht uur.
De Graaf en Spoeltman zitten beiden met een headset op achter een batterij van vijf monitoren. Spoeltman neemt de inkomende gesprekken aan, De Graaf kijkt welke ambulance beschikbaar is, stuurt die naar de meldingen en houdt onderweg contact.
Spoeltman krijgt een melding vanuit een school die ze niet kan plaatsen. De 112-centrale heeft Arnhem verstaan, de man zit in Haarlem.
De ambulancemeldkamer is gevestigd in het politiebureau aan de Beekstraat. Alle drie de hulpdiensten - politie, brandweer, ambulance - hebben in deze ruimte hun meldkamer. Als het nodig is om te overleggen zitten de collega's binnen een steenworp afstand.
Deze ochtend zijn zeventien ambulances in dienst. Op een scherm kunnen de centralisten precies zien waar ze zijn, wat ze doen en waar ze naartoe rijden. Op een ander scherm staan de lopende en de openstaande opdrachten.
"Het is één grote puzzel", zegt De Graaf. "Je begint de dag met een plan. Op het moment dat er iets verandert, valt alles in duigen, moet je aanpassen en kan je opnieuw beginnen. Er is geen peil op te trekken wanneer het druk is. Soms is het 's nachts rustig. Als er een groot ongeluk gebeurt, ben je ook in het holst van de nacht druk. Vaak worden grote incidenten door meerdere melders aangedragen. Dan zoek je diegene uit die het rustigst is of het best zicht op de situatie heeft."
Als het heel druk is, moeten de centralisten ter plekke een afweging maken. Ze kunnen maar één telefoon tegelijk opnemen. Spoeltman: "In zo'n geval gaat een 112- melding bijvoorbeeld voor een spoedmelding van een dokter. Daar is op dat moment al een medicus aanwezig." De Graaf vult aan: "Soms moet je snel prioriteiten stellen. Niet iedere spoedmelding is in gelijke mate levensbedreigend. Op dat soort momenten moet je je hoofd koel houden."
Spoeltman krijgt een nieuwe 112-melding binnen. Een hoogbejaarde vrouw is erg benauwd. Ze is bleek en ademt moeizaam. Vermoedelijk is sprake van een reanimatie. Met gerichte vragen krijgt ze de benodigde gegevens. Daarmee stuurt De Graaf twee ambulance naar het adres; de standaardprocedure bij hartfalen.
"De ambulance is onderweg", kalmeert Spoeltman de melder. "Is er iemand die kan reanimeren?", vraagt ze aan de melder, die ze aan de telefoon houdt. "Leg mevrouw op een harde vlakke ondergrond en ga er op je knieën naast zitten", praat ze de melder door de procedure. De vrouw wordt, met hartritme, naar het ziekenhuis gebracht.
Het vergt heel wat ervaring om aan de hand van een - soms paniekerige melding - te bepalen wat er aan de hand is en welke actie is vereist. Een medische achtergrond is onontbeerlijk. De Graaf is zes jaar centralist en zit daarnaast al 29 jaar op de ambulance. Spoeltman is verpleegkundige en is sinds een jaar centralist.
Bepalen wat er aan de hand is, is één. Uitleggen dat er géén ambulance komt, is soms zeker zo moeilijk. Spoeltman: "Voor acute spit of een afgehakt vingertopje rijden we niet. Het is niet gemakkelijk om nee te verkopen. Je maakt gebruik van je ervaring en gesprekstechnieken om dat over te brengen."
Ze laat een protocol zien aan de hand waarvan centralisten bepalen of er gereden wordt of dat de melder zijn heil moet zoeken bij de huisarts. "Meestal doe je dit in je hoofd op basis van ervaring. In lastige gevallen pak je soms toch de richtlijnen erbij."
De Graaf krijgt een melding. Een vrouw is met haar kind van de trap gevallen. "Nee, gaat u niet zelf rijden", zegt hij. "We zijn in de buurt. De ambulance is er over een minuut of vijf", zegt hij tegen de vader. "De vrouw was in paniek, de man bleef kalm. Gelukkig zag ik dat er een auto dicht in de buurt was."
Auteur